Mój plan na IKE i IKZE w 2023. Strategie i doświadczenia
Moje IKE i IKZE w 2023 roku: perspektywa indywidualnego inwestora
W tym artykule chciałbym podzielić się z Tobą moimi doświadczeniami związanymi z zarządzaniem Indywidualnym Kontem Emerytalnym (IKE) oraz Indywidualnym Kontem Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE).
Odpowiednie zarządzanie tymi narzędziami emerytalnymi stało się dla mnie nie tylko wyzwaniem, ale także fascynującą podróżą w świat finansów osobistych. Zapraszam Cię do odkrycia, jak wykorzystałem te instrumenty w praktyce, aby zbudować solidną podstawę dla mojej przyszłej emerytury.
TLDR: W 2023 roku kontynuuję zarządzanie moimi kontami IKE i IKZE, stosując strategię długoterminowych inwestycji pasywnych i skupiając się na dywersyfikacji portfela. Regularnie alokuję środki, wykorzystując roczne limity wpłat, aby maksymalizować korzyści podatkowe i wzrost kapitału na przyszłą emeryturę. Pisząc wprost, w 2023 roku wykorzystałem cały dostępny limit wpłat zarówno w IKE jak i IKZE. Obie formy prowadzę w formie rachunku maklerskiego, w którym kupuję ETF na indeks FTSE All-World, który daje ekspozycję na akcje spółek globalnych.
Moje cele finansowe
Każda podróż finansowa zaczyna się od celu. Dla mnie wybór IKE i IKZE był kierowany potrzebą zbudowania odpowiedniego kapitału, który posłuży mi jako źródło środków finansowych po zakończeniu aktywności zawodowej, czy biznesowej. Mój cel to zgromadzenie wystarczających środków, aby zapewnić sobie finansową niezależność i komfort życia w przyszłości, niezależnie od tradycyjnego systemu emerytalnego.
Podczas planowania mojego kapitału emerytalnego, jednym z kluczowych narzędzi, z których korzystałem, była „reguła 4%„. Ta zasada pozwala oszacować, ile pieniędzy potrzebuję zgromadzić, aby móc bezpiecznie wypłacać rocznie 4% zgromadzonego kapitału, co ma zapewnić stabilny dochód przez cały okres emerytury. Dzięki tej metodzie byłem w stanie lepiej zrozumieć, jakie kwoty powinienem oszczędzać i inwestować w ramach IKE i IKZE, aby osiągnąć moje długoterminowe cele finansowe.
"Każda podróż finansowa zaczyna się od celu"
Przykład: Obliczanie potrzebnego kapitału na emeryturę
Załóżmy, że moim celem jest wypłacanie 5 000 zł miesięcznie z mojego kapitału emerytalnego. Mogę użyć reguły 4%, aby obliczyć, ile potrzebuję zgromadzić.
Roczna wypłata: 5 000 zł x 12 miesięcy = 60 000 zł
Potrzebny kapitał: 60 000 zł / 4% = 1 500 000 zł
W tym scenariuszu, aby wypłacać 5 000 zł miesięcznie, muszę zgromadzić 1 500 000 zł przed rozpoczęciem emerytury.
*Należy jednak zaznaczyć, że w powyższych obliczeniach nie uwzględniono wpływu inflacji. Warto pamiętać, że wartość pieniądza zmienia się z czasem, a 5 000 zł dzisiaj nie będzie miało tej samej siły nabywczej za np. 30 lat. Dlatego ważne jest, aby w planowaniu finansowym na emeryturę uwzględnić prognozy inflacyjne.
Czy mogę liczyć na środki z ZUS?
Rozważając przyszłość systemu ZUS, zwróciłem uwagę na prognozę stopy zastąpienia emerytury przedstawioną (w odpowiedzi na interpelacje posła) przez Panią Getrudę Uścińską, Prezes ZUS.
W 2050 roku ma ona wynosić około 30% obecnego wynagrodzenia. Oznacza to, że osoba zarabiająca dziś 6000 zł netto, w 2050 roku może otrzymać emeryturę w wysokości około 2000 zł netto, biorąc pod uwagę dzisiejszą siłę nabywczą. Ten fakt podkreśla znaczenie własnych oszczędności i inwestycji emerytalnych jako kluczowego elementu mojego planu finansowego.
Moja strategia inwestycyjna w 2023 roku
W 2023 roku kontynuuję strategię inwestycyjną rozpoczętą w 2021 roku, opierającą się na zasadach inwestowania pasywnego. Inwestowanie pasywne, uważam za skuteczne w długoterminowym budowaniu kapitału emerytalnego.
Mój portfel rentierski czerpie z modelu Global 60/40 (TIPS+Gold), z tym że w moim przypadku skupiam się na polskich obligacjach skarbowych indeksowanych inflacją (zamiast amerykańskich), co pozwala na ograniczenie ryzyka walutowego. Złoto w moim portfelu traktuję jako agresywniejszą część, zapewniającą dywersyfikację i bezpieczeństwo w okresach niepewności rynkowej. Głównym motorem wzrostu dla mojego portfela są akcje, na które składają się zarówno rynki rozwinięte, jak i rozwijające się, inwestowane poprzez ETFy. Inspirując się filozofią Johna Bogle’a, założyciela Vanguard i twórcy funduszy indeksowych, zdecydowałem się na inwestowanie w całe rynki poprzez fundusze ETF. Ta metoda pozwala mi na dywersyfikację ryzyka i wykorzystanie potencjału wzrostu globalnych rynków finansowych.
Klocki do budowy
W ramach mojego portfela renierskiego, skorzystałem z następujących aktywów:
- Akcje (ETF): Zainwestowałem w ETFy śledzące indeks FTSE All World, (od Vanguard’a, inwestuje w około 3600 spółek). Zwróciłem uwagę na niskie opłaty (TER 0,22%) oraz brak różnicy pomiędzy wynikami funduszu a indeksem (Tracking Difference „0%”).
- Obligacje (EDO/ROD): Zainwestowałem w 10-letnie skarbowe obligacje indeksowane inflacją (EDO) oraz 12-letnie skarbowe obligacje rodzinne indeksowane inflacją (ROD). Te nienotowane na giełdzie instrumenty oferują stabilność, z roczną kapitalizacją odsetek i obietnicą zwrotu 1,7% w pierwszym roku, a potem 1% + inflacja dla EDO i 2% w pierwszym roku, a potem 1,5% + inflacja dla ROD. [warunki z września 2021 roku]
- Złoto: Postawiłem także na złote monety bulionowe. Wybrałem uncję jako optymalną wielkość, z ceną około 105% ceny rynkowej, co daje 5% marżę od ceny SPOT złota.
Co opakowałem w IKE i IKZE?
Mój portfel rentierski zbudowany jest z trzech rodzajów aktywów, co postawiło przede mną wyzwanie wyboru, które z nich najlepiej „opakować” w struktury emerytalne IKE i IKZE.
Proces wyboru wyglądał mniej więcej tak:
- Posiadam możliwość założenia tylko jednego konta IKE i jednego IKZE.
- Najlepiej skupić się na ochronie podatkowej tych aktywów, które mają największy potencjał generowania zysków, a w moim portfelu są to akcje.
- Z tego powodu zdecydowałem się na otwarcie rachunku maklerskiego z funkcją IKE oraz IKZE, aby optymalnie wykorzystać te narzędzia do optymalizacji podatkowej i zwiększenie zwrotu z portfela.
MoMoney - aplikacja do budżetowania i zarządzania finansami
Oszczędzaj więcej, wydawaj mądrzej i spraw, aby Twoje pieniądze pomogły realizować Twoje cele i marzenia!
Zarejestruj się za darmoPrognozy, wnioski i rezultaty
Historyczne stopy zwrotu — czyli co by było, gdyby?
Po poznaniu różnych klas aktywów ułożeniu struktury portfela chciałem dowiedzieć, na co mogę liczyć (jaki ma potencjał wzrostu) oraz z czym będę musiał się zmierzyć (jakie były spadki, w tym jaki był maksymalny spadek i ile trwało odrobienie strat). Testowałem kilkadziesiąt 25-letnich okresów. Zaczynając od 1970 roku i krocząco szedłem przez kolejne lata (1970-1995, 1971-1996 … 1994-2019, 1995-2020).
Moje założenia:
- Okres inwestycji 25 lat (~26).
- Zainwestowana kwota (kapitał początkowy) 250 000 USD
- Dopłaty: brak (czyli wchodzimy jednorazową inwestycją, bez późniejszych dopłat, gdybyśmy jeszcze w trakcie trwania inwestycji dopłacali, to wynik byłby jeszcze lepszy)
Słowniczek:
- CAGR – średnioroczna stopa zwrotu
- MAX DD – max drow down, czyli maksymalne obsunięcie kapitału
- Ilość dni MAX DD – ile dni potrzebował portfel, aby odrobić straty od największego dołka
- Backtest – metoda badawcza polegająca na testowaniu strategii inwestycyjnych na historycznych danych rynkowych, aby ocenić, jak dana strategia mogłaby sprawdzić się w przeszłości
Backtest — podstawowe założenia
Najpierw zacząłem od lat 80, a później sprawdzałem inne warianty i modyfikacje. Między innymi cofnąłem się do lat 70, które przypominały dzisiejsze czasu z perspektywy makroekonomii. Przedłużałem okres do 30 lat, oraz do 50 lat. Sprawdziłem też jak na wyniki wpłynęłaby regularna dopłata raz w roku (10 tys. USD).
Analiza backtestingu mojego portfela w różnych 25-letnich okresach od połowy lat 80. XX wieku do 2020 roku prezentuje konsekwentne wyniki wzrostu. Kapitał końcowy w tych okresach znacznie wzrósł, co wskazuje na efektywność długoterminowej strategii inwestycyjnej. Średnioroczna stopa zwrotu (CAGR) utrzymywała się na poziomie od 6,33% do 9,31%. Maksymalne obsunięcia kapitału (MAX DD) i czas potrzebny na odrobienie strat były różne, ale generalnie portfel wykazał zdolność do odzyskiwania wartości po spadkach, co świadczy o jego stabilności i odporności na zmiany rynkowe.
Co by było, gdybyśmy przedłużyli okres inwestycji do 30 lat?
Po przeprowadzeniu początkowych analiz backtestingu na 25-letnich okresach, postanowiłem poszerzyć perspektywę, włączając do badania 30-letnie okresy inwestycyjne. Celem tej dodatkowej analizy było zrozumienie, jak przedłużenie horyzontu czasowego wpływa na wyniki mojego portfela rentierskiego, szczególnie w kontekście długoterminowego wzrostu i zarządzania ryzykiem. Wyniki te mają na celu dostarczenie głębszego wglądu w potencjalne długoterminowe zachowanie i skuteczność mojej strategii inwestycyjnej.
Wyniki testów backtestingu dla 30-letniego okresu inwestycji pokazują interesujące tendencje:
- Zwiększenie kapitału końcowego: W każdym z przedłużonych okresów, kapitał końcowy znacząco wzrósł w porównaniu z 25-letnimi okresami, osiągając wartości nawet ponad 3 mln.
- Stabilne CAGR: Średnioroczne stopy zwrotu (CAGR) pozostały stabilne, wahając się między 6,71% a 8,65%, co świadczy o solidnym potencjale wzrostu w długoterminowej perspektywie.
- Zarządzanie ryzykiem: Maksymalne obsunięcia kapitału (MAX DD) były istotne, ale czas na odrobienie strat pozostał stosunkowo krótki, co podkreśla zdolność portfela do adaptacji i odzyskiwania wartości po spadkach
Co by było, gdybyśmy dopłacali kapitał, raz w roku 10 000 USD (okres ponownie 25 lat)?
Rozszerzenie analizy backtestingu o roczne dopłaty w wysokości 10 000 USD pozwoli zbadać, jak regularne inwestycje wpłyną na wyniki portfela w 25-letnim okresie. Możemy oczekiwać, że regularne dopłaty zwiększą kapitał końcowy i potencjalnie zwiększą średnioroczną stopę zwrotu (CAGR), jednocześnie mogąc zmniejszyć wpływ krótkoterminowych wahań rynkowych. Taka strategia może także pomóc w lepszym zarządzaniu ryzykiem, rozkładając inwestycje w czasie i uśredniając ceny zakupów.
Oto wyniki testu:
Analiza backtestingu z dodatkowymi rocznymi dopłatami 10 000 USD ujawnia znaczny wpływ regularnych inwestycji na wzrost kapitału końcowego. W okresie od 1985 do 2010 roku, kapitał końcowy wzrósł z 2 516 253,51 USD do 4 673 131,94 USD, a średnioroczna stopa zwrotu (CAGR) zwiększyła się z 9,31% do 10,64%. Podobnie, w latach 1995-2020, kapitał końcowy wzrósł z 1 542 697,01 USD do 3 332 821,16 USD, a CAGR wzrosła z 7,27% do 9,07%. Te wyniki potwierdzają wartość długoterminowego, regularnego oszczędzania i inwestowania jako skutecznej metody budowania znaczącego kapitału emerytalnego.
Dobrze. To weźmy sobie jeszcze inny okres w gospodarce, Startujemy w latach 1970, czyli rosnącej inflacji
Przyjmując scenariusz startu inwestycji w latach 70., kiedy to obserwowano wzrost inflacji, możemy oczekiwać, że taki okres wprowadzi dodatkowe zmienne do analizy backtestingu. Ten okres historyczny charakteryzował się różnymi wyzwaniami ekonomicznymi, w tym wysoką inflacją, co mogło wpłynąć na wyniki inwestycyjne. Analizując takie okresy, możemy uzyskać lepsze zrozumienie, jak różne warunki makroekonomiczne wpływają na długoterminowe strategie inwestycyjne i ich potencjalną odporność na zmiany w środowisku gospodarczym.
Dla mnie ten okres był szczególnie interesujący, ponieważ przypominał lata, w których rozpocząłem budowę swojego portfela (tj. rok 2021).
Porównując wyniki backtestingu rozpoczętego w latach 70. i 80., zauważamy kilka kluczowych różnic:
- Kapitał końcowy i CAGR: Inwestycje rozpoczęte w latach 70. wykazują wyższe wartości kapitału końcowego oraz wyższe średnioroczne stopy zwrotu (CAGR) w porównaniu do tych rozpoczętych w latach 80.
- Maksymalne obsunięcia kapitału (MAX DD) i czas odzyskiwania: Inwestycje rozpoczęte w latach 70. generalnie charakteryzują się niższymi maksymalnymi obsunięciami kapitału oraz krótszym czasem potrzebnym na odrobienie strat niż te rozpoczęte w latach 80.
To porównanie podkreśla, że okresy o różnych warunkach makroekonomicznych mogą mieć znaczący wpływ na długoterminowe wyniki inwestycyjne.
Na zakończenie mojej analizy backtestingu, chciałbym przedstawić, jak potężnym narzędziem w budowaniu majątku okazał się procent składany w moim portfelu rentierskim. Przykład ten opiera się na okresie inwestycyjnym rozciągającym się od 1970 do 2020 roku. To pokazuje, jak konsekwentne inwestowanie i reinwestowanie zysków przez pięć dekad mogło przynieść niezwykle imponujące rezultaty.
Wyniki:
Procent składany, czyli odsetki jakie otrzymujemy od zainwestowanej kwoty, są do niej doliczane. Czyli zakładając że w następnym okresie będzie identyczny wynik procentowy, to nasz zysk będzie większy, pomimo że nie dołożyliśmy z własnej kieszeni ani złotówki.
Wyniki tej ostatniej analizy dla okresu 1970-2020 pokazują niezwykle imponujące efekty procentu składanego:
- Kapitał końcowy: 32 855 946,94
- CAGR: 10,05%
- MAX DD: 28,47%
- Ilość dni MAX DD: 882
To pokazuje, jak potężnym narzędziem w budowaniu majątku jest procent składany, szczególnie w kontekście długoterminowego inwestowania. Tak znaczący wzrost kapitału końcowego wskazuje na ogromną siłę długoterminowego inwestowania i reinwestowania zysków.
Praktyczna realizacja strategii — rezultaty od rozpoczęcia inwestycji
Na początku należy zaznaczyć, że do budowy portfela przeznaczyłem określoną kwotę pieniędzy. Innymi słowy, portfel nie startował od zera. Niestety ze względu na specyfikę kont emerytalnych IKE oraz IKZE (tj. rocznych limitów kwot) nie mogłem dokonać zakupów od razu na całą kwotę (a na pewno nie na akcje, które dokonywałem poprzez rachunki maklerskie z opcją IKE i IKZE).
Kupić mogłem za to od razu obligacje EDO i ROD oraz złoto.
Co do akcji to analizowałem dwie strategie zakupów:
- kupić za dostępne limity w 2021 roku, a resztę kupić na normalnym rachunku maklerski, a następnie w kolejnych latach przerzucać środki pomiędzy rachunkami maklerskimi (zwykłym i tym z IKE/IKZE)
- kupić za dostępne limity w 2021 roku, resztę trzymać w gotówce (lub ekwiwalencie gotówki, np. lokata, konto oszczędnościowe).
Wybrałem opcję drugą. Czyli zacząłem robić zakupy wykorzystując roczne limity w IKE i IKZE, a pozostałą część zakupów trzymałem w gotówce na lokatach i kontach oszczędnościowych.
Porównanie rzeczywistych wyników z prognozami backtestingu
Analizując moje rzeczywiste wyniki inwestycyjne i porównując je z prognozami wynikającymi z backtestingu, zauważyłem istotne różnice. Rzeczywista średnia roczna stopa zwrotu mojego portfela wynosi ,323%, co jest niższe niż wyniki uzyskane w backtestingu. Mimo to, zarówno rzeczywiste wyniki, jak i backtesting pokazują, że moja strategia inwestycyjna jest skuteczna w długoterminowym horyzoncie, mimo krótkoterminowych wahań rynkowych. To podkreśla, że choć backtesting jest cennym narzędziem w planowaniu, rzeczywiste warunki rynkowe mogą wprowadzać dodatkowe zmienne.
Należy jednak pamiętać, że różnice między rzeczywistymi wynikami a prognozami backtestingu mogą być spowodowane kilkoma czynnikami. Po pierwsze, analizowany okres jest stosunkowo krótki w porównaniu do planowanego długoterminowego horyzontu dla tego portfela. Po drugie, portfel nie osiągnął od razu modelowych wag – ze względu na rozłożenie w czasie niektórych zakupów, zwłaszcza akcji, co mogło wpłynąć na początkowe wyniki. Te czynniki są ważne przy interpretacji krótkoterminowych wyników i ich odniesieniu do długoterminowych oczekiwań.
Refleksje z własnych doświadczeń
Na podstawie mojej własnej ścieżki inwestycyjnej chciałbym podzielić się kilkoma refleksjami, które mogą być inspirujące dla innych:
- Rozpocznij wcześnie: Im wcześniej zaczniesz, tym dłuższy czas na korzystanie z efektu procentu składanego.
- Dywersyfikuj: Inwestuj w różne klasy aktywów, aby zminimalizować ryzyko.
- Nie panikuj w czasie spadków: Trzymaj się swojej strategii nawet w trudnych okresach rynkowych.
- Myśl długoterminowo: Inwestowanie to maraton, nie sprint. Skup się na długoterminowych celach.
Przemyślenia na przyszłość
Planuję kontynuować swoją obecną strategię inwestycyjną na IKE i IKZE, ponieważ przynosi ona dobre wyniki w długoterminowej perspektywie. Będę jednak uważnie obserwować rynki i dostosowywać portfel w razie potrzeby, aby zareagować na znaczące zmiany w gospodarce czy regulacjach prawnych.
Limity wpłat na IKE i IKZE w 2023
W 2023 roku limit wpłat na Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) wynosi 20 805 zł, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu do poprzednich lat. Na przestrzeni lat, limit ten sukcesywnie rósł, z 3 435 zł w 2004 roku do obecnych wartości. Podobnie, wpłaty na Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) również rosły, osiągając w 2023 roku 8 322 zł, a dla osób prowadzących działalność pozarolniczą – 12 483 zł.
| Roczne limity wpłat | |||
| IKE | IKZE | IKZE dla prowadzących działalność | |
| 2024 | 23 472 zł | 9 388,80 zł | 14 083,20 zł |
| 2023 | 20 805 zł | 8 322 zł | 12 483 zł |
| 2022 | 17 766 zł | 7 106,40 zł | 10 659,60 zł |
| 2021 | 15 777 zł | 6 310,80 zł | 9 466,20 zł |
| 2020 | 15 681 zł | 6 272,40 zł | – |
| 2019 | 14 295 zł | 5 718,00 zł | – |
| 2018 | 13 329 zł | 5 331,60 zł | – |
| 2017 | 12 789 zł | 5 115,60 zł | – |
| 2016 | 12 165 zł | 4 866,00 zł | – |
| 2015 | 11 877 zł | 4 750,80 zł | – |
| 2014 | 11 238 zł | 4 495,20 zł | – |
| 2013 | 11 139 zł | – | – |
| 2012 | 10 578 zł | – | – |
| 2011 | 10 077 zł | – | – |
| 2010 | 9 579 zł | – | – |
| 2009 | 9 579 zł | – | – |
| 2008 | 4 055 zł | – | – |
| 2007 | 3 697 zł | – | – |
| 2006 | 3 521 zł | – | – |
| 2005 | 3 635 zł | – | – |
| 2004 | 3 435 zł | – | – |
Przemyślenia na koniec
W miarę zbliżania się do końca 2023 roku, moje doświadczenia z IKE i IKZE podkreślają znaczenie mądrego planowania emerytalnego. Zmieniające się limity wpłat i regulacje podatkowe mają duży wpływ na efektywność zarządzania środkami na tych kontach. Dla osób rozważających różne opcje inwestycyjne, kluczowe jest przemyślane alokowanie środków, z uwzględnieniem długoterminowego planowania finansowego. Warto zastanowić się nad najlepszym sposobem wykorzystania wpłat na IKE i IKZE, aby maksymalizować korzyści z tych narzędzi emerytalnych.