Inflacja stylu życia
Czym jest inflacja stylu życia?
Inflacja tu, inflacja tam. Słowo, które w 2021 roku wymieniane było przez wszystkie możliwe przypadki. Pojawiało się wszędzie, miałem wrażenie, że jak otworzę lodówkę, to wyskoczy z niej inflacja. Cóż prawdopodobnie wysoka inflacja (powyżej celu inflacyjnego NBP) zostanie z nami na dłużej…
Jednak ten artykuł jest o innym rodzaju inflacji. Inflacji stylu życia. O ile nie mamy większego wpływu na inflację, to na inflację stylu życia i owszem.
W telegraficznym skrócie inflacja stylu życia oznacza sytuację, w której wraz ze wzrostem zarobków, zwiększasz swoje wydatki.
Definicja i przykłady inflacji stylu życia
Inflacja stylu życia to zwiększanie swoich wydatków, wraz ze wzrostem wynagrodzenia. Oznacza sytuację, w której zmianie ulega nasz styl życia, spowodowany wzrostem naszych oczekiwań. Podnosimy standard życia, a dawne luksusy stają się nową normą. Zakładamy, że skoro napracowaliśmy się, żeby zarobić większe pieniądze to „zasługujemy na to”.
Wydaje nam się, że stajemy się coraz bogatsi, bo otaczają nas coraz ładniejsze, coraz droższe przedmioty, korzystamy z coraz szerszej gamy usług, zmienia się nasza garderoba, jemy coraz częściej i w coraz droższych restauracjach, jeździmy droższym samochodem, kupujemy większe mieszkanie czy dom. Często to tylko pozory, bo wcale się nie bogacimy. Wydajemy ciężko zarobione pieniądze i dobrowolnie oddajemy je na rozdmuchaną konsumpcję. Finansowo stoimy w miejscu. W ekstremalnym scenariuszu możemy dalej żyć od wypłaty do wypłaty, nadal mieć długi i posiadać niewiele oszczędności. Wydajemy pieniądze, zamiast myśleć o możliwościach, jakie dałoby ich oszczędzanie.
Przykład. Idziesz do swojej pierwszej pracy, jesteś żółtodziobem, dopiero zaczynasz. Twoje wynagrodzenie wynosi 3 000, 00 zł. Codziennie przygotowujesz kawę w domu lub w firmowym ekspresie. Okazjonalnie, zazwyczaj w weekend wyskakujesz do lokalnej kawiarni na ciastko i kawę. Po roku otrzymujesz awans i podwyżkę. Twoje wynagrodzenie wynosi już 5 000,00 zł. Teraz kawa latte z kawiarni to codzienny nawyk, a nie weekendowy rarytas.
Zdarza się, że zmiana naszego stylu życia i rosnące wydatki, podyktowane są oczekiwaniami i presją otoczenia. Naszych znajomych, kolegów z pracy, rodziny. Czasami są to potrzeby wykreowane przez marketing, kreujący określony styl życia i ustanawiający go za „normę”.
Jeśli chcesz ograniczyć wydatki, aby nie wpakować się w inflację stylu życia. A nadwyżki oszczędzać, aby osiągnąć swoje cele finansowe. To musisz dokładnie wiedzieć, co jest faktyczną potrzebą, a co tylko zachcianką. Jakie są Twoje cele, co jest naprawdę dla Ciebie ważne. Pielęgnuj swój styl życia, unikaj szpanowania i porównywania się z innymi.
Jak działa inflacja stylu życia
Im więcej zarabiasz, tym więcej wydajesz – i ma to nawet sens. W końcu zarabiamy coraz większe pieniądze właśnie po to, by było nas stać na coraz więcej. Niby logiczne. Jednak nie do końca.
Dostajesz podwyżkę i jakimś dziwnym trafem to nie oszczędności rosną, a wydatki. Nagle czujesz potrzebę kupna lepszego samochodu, większego domu, najnowszego smartfona, nowej garderoby. Raptem znajdują się nowe potrzeby i sposoby na zagospodarowanie nadwyżek. Dochodzą do tego różne drobiazgi, których nie zauważamy — częstsze jedzenie w restauracjach, kawa po drodze do pracy i różne inne nowe, niewielkie wydatki, które na koniec miesiąca sumują się do coraz większych kwot. Twoje nawyki konsumpcyjne stają się coraz bardziej rozdmuchane.
Może to prowadzić do sytuacji iż to, co kiedyś postrzegałeś_aś jako luksus, dzisiaj staje się osiągalne i uważasz to za normalną potrzebę.
Wpadasz w pułapkę. Rosnące dochody torpedujesz rosnącymi kosztami. Nowe wydatki ciągną za sobą kolejne, a raz osiągnięty poziom życia to coś, do czego bardzo łatwo się przyzwyczaić. Tak właśnie działa inflacja stylu życia.
Czy w polepszaniu standardu swojego życia jest coś złego? Nie… o ile robimy to rozsądnie i z umiarem. A to znaczy, że nie tylko wydajemy mniej, niż zarabiamy, ale też pilnujemy, by wydatki rosły wolniej niż zarobki.
Czasami nasze nawyki zakupowe podyktowane są czynnikami społecznymi i presją otoczenia. Czasami naszym szpanowaniem i porównywaniem się z innymi. Możesz odczuwać presję, aby „nadążać za Nowakami” i kupić większy dom tylko po to, by dorównać lub przewyższyć domy posiadane przez twoich znajomych.
Konsekwencja inflacji stylu życia
Permanentna inflacja stylu życia doprowadza do sytuacji, gdzie po wielu latach kariery zawodowej i rosnących zarobków, nie mamy praktycznie żadnych oszczędności. A w ekstremalnej sytuacji to nie mamy oszczędności i dodatkowo mamy długi (wydatki przewyższają dochody i są finansowane z kredytu, np. karty kredytowej).
Konsekwencją inflacji stylu życia jest brak generowania nadwyżek i co za tym idzie — niska stopa oszczędności.Uniemożliwia lub bardzo utrudnia zbudowanie funduszu awaryjnego, funduszu bezpieczeństwa czy innych funduszy celowych.
Finanse osoby dotkniętej inflacją stylu życia są mało stabilne. Zmiany w gospodarce, czy rynku pracy mogą doprowadzić finanse domowe takiej osoby do ruiny.
Elastyczność takiej osoby jest bardzo mała. Wystarczy jeden miesiąc bez wynagrodzenia, aby popadła w realne problemy finansowe. W teorii ma wolność wyboru, ale w praktyce jest on mocno ograniczony – taka osoba, jest bardzo zależna od swojego pracodawcy – nie ma luksusu „rzucenia papierami”. Ma też słabszą pozycję negocjacyjną, gdyż musi działać asekuracyjnie. Zagranie „va banque” może skończyć się dla niej dramatycznie.
Co więcej, inflacja stylu życia obniża zdolność do skorzystania z nadarzających się okazji życiowych. Jeżeli masz możliwość założenia startupu, ponieważ razem z kolegą zauważyliście pewną niszę i macie kompetencje, aby rozpocząć pierwsze działania. To brak odpowiedniego zaplecza finansowego skreśla Cię już na samym początku. Założenie własnego startupu wymaga podjęcia ryzyka, a dużo łatwiej się to robi, gdy ma się pewien margines bezpieczeństwa finansowego (np. finansową poduszkę bezpieczeństwa).
Jak uniknąć inflacji stylu życia?
Zrób budżet
Jednym ze sposobów na uniknięcie inflacji stylu życia jest po prostu posiadanie budżetu. Budżet domowy to plan dla Twoich pieniędzy. Dzięki niemu dokładnie zaplanujesz, gdzie trafią Twoje dochody każdego miesiąca. Budżet nie tylko daje wgląd w to, jak wydajesz pieniądze. Pokazuje również, jakie masz priorytetem i co jest dla Ciebie naprawdę ważne.
Możesz myśleć, że budżet wiąże się z ograniczaniem wydatków i oszczędzaniem dla samego oszczędzania. Prawda jest jednak taka, że budżet to forma pozwolenia na wydawanie pieniędzy. Zaskoczony? Budżet daje Ci możliwość przygotowania planu i wydawania pieniędzy na rzeczy, na których Ci zależy – na które zaplanowałeś budżet.
"Najlepszym antidotum na inflację stylu życia jest budżet domowy"
Rozróżniaj, co jest faktyczną potrzebą, a co tylko zachcianką
Aby budżet domowy się powiódł, musisz szczerze przed sobą ustalić, co jest faktyczną potrzebą, a co tylko zachcianką. Rozróżniaj co, jest faktyczną potrzebą, a co tylko zachcianką
Czym jest zachcianka?
Zachcianka to coś, czego chcesz, choć niekoniecznie potrzebujesz. Być może nawet w ogóle jest Ci to zbędne.
Nie próbuj nadążać za „Nowakami”. Żyj według własnych zasad, realizuj własne marzenia, a nie marzenia otoczenia.
Nie wpadaj w pułapkę polegającą na tym, że sposób, w jaki inni wydają swoje pieniądze, dyktuje sposób, w jaki Ty wydajesz swoje.
Każdy z nas ma pewną sferę własnych zainteresowań, własnych celów i marzeń do osiągnięcia. Chcesz jeździć na nartach? Realizuj tę pasję. Sąsiad gra w golfa? OK, pogratuluj mu sukcesów i zbieraj pieniądze na kolejny wyjazd w Alpy. Nie kupuj kijów golfowych.
Podsumowanie
Jeśli unikniesz inflacji stylu życia, możesz utrzymać podobną jakość życia i przyspieszyć drogę do osiągnięcia własnych celów finansowych. Utrzymuj swój styl życia na tym samym poziomie, oszczędzaj i inwestuj swoje nadwyżki, zamiast zwiększać wydatki.